"Bánh cống" — món bánh chiên giòn rụm với lớp vỏ vàng ươm làm từ bột gạo, bên trong là đậu xanh nguyên hạt, tôm khô và thịt heo — là một trong những món ăn mà trải nghiệm có thể rất tuyệt vời hoặc cực kỳ phí calo tùy thuộc vào nơi bạn gọi món. Món bánh này có nguồn gốc từ cộng đồng người Khmer ở tỉnh Sóc Trăng, sau đó du nhập vào văn hóa ẩm thực của Cần Thơ. Thế nhưng, theo thời gian, đã xuất hiện những phiên bản "chiều lòng" khách du lịch với đặc điểm: nhiều dầu mỡ, nhạt nhẽo và ăn kèm với nước chấm pha loãng. Bài viết này sẽ dẫn bạn đến những phiên bản "đúng điệu" hơn.
Điều gì tạo nên sự khác biệt của phiên bản địa phương?
Bánh cống chuẩn phải có phần rìa ngoài giòn tan, viền bánh xòe ra như ren — đó là dấu hiệu của việc đổ khuôn đúng cách chứ không phải kiểu làm cho có. Bên trong, đậu xanh phải còn nguyên hạt và mềm bở, không bị nát nhừ. Một con tôm nước ngọt tươi rói nằm chễm chệ trên mặt bánh. Thịt heo — thường là một miếng nhỏ thịt vai có chút mỡ — tạo độ béo mà không gây ngấy. Bạn nên ăn kèm với cải xanh hoặc xà lách, thêm các loại rau thơm tươi, rồi chấm vào bát nước mắm pha với một chút nước dừa tươi, chứ không phải loại nước mắm công nghiệp thông thường.
Cách làm "tắt" của những hàng quán du lịch là bỏ qua phần thịt, pha bột thật loãng và chiên hàng loạt. Bạn có thể nhận ra ngay: bánh bị dẹt, rìa bánh không có độ giòn xòe, và chẳng thấy bóng dáng rau thơm đâu cả.
Ăn ở đâu?
Bánh Cống Cô Út — Quận Ninh Kiều
Địa chỉ: 23 Điện Biên Phủ, Ninh Kiều
Giờ mở cửa: 6:30 sáng – 11:30 trưa (thường hết sớm, nên đến trước 9 giờ sáng)
Giá: 12.000 – 15.000 VND/cái
Đây là một gánh hàng vỉa hè, không phải nhà hàng. Cô Út đã chiên bánh cống trên cùng một chiếc xe đẩy suốt hơn hai mươi năm qua. Cô dùng hai khuôn cùng lúc, mỗi khuôn được đổ một vá bột rồi mới đặt đậu xanh và tôm vào bằng tay. Kết quả là những chiếc bánh nóng hổi, chắc nịch. Cô phục vụ kèm một đĩa rau sống và bát nước chấm có vị ngọt thanh đặc trưng của nước dừa. Nếu đến sau 10 giờ sáng, thường là cô đã bắt đầu dọn hàng.
Quán Bánh Cống Bà Nhẫn — Khu vực Cái Răng
Địa chỉ: 45 Nguyễn Văn Cừ, Cái Răng
Giờ mở cửa: 7 giờ sáng – 1 giờ chiều hàng ngày
Giá: 10.000 – 13.000 VND/cái
Nằm xa khu vực bến Ninh Kiều hơn, và chính điều đó làm nên chất lượng. Quán của bà Nhẫn là kiểu quán mà những chiếc ghế nhựa luôn được lấp đầy bởi người lao động quanh vùng, chứ không phải những người đang cầm điện thoại tra Google Maps. Tôm ở đây to hơn mức trung bình — bà lấy nguồn từ một nhà cung cấp ở Sóc Trăng — và thịt heo được kho sơ trước khi chiên, tạo nên tầng hương vị mà những phiên bản dùng thịt sống không thể có được. Hãy gọi tối thiểu sáu cái; gọi ít hơn thì không bõ công đâu.
Bánh Cống 7 Muối — Quận Bình Thủy
Địa chỉ: 112 Lê Hồng Phong, Bình Thủy
Giờ mở cửa: 3 giờ chiều – 7 giờ tối
Giá: 13.000 – 15.000 VND/cái
Chỉ bán vào buổi chiều nên dầu ở đây luôn mới, điều này quan trọng hơn bạn nghĩ nhiều. 7 Muối nổi tiếng trong vùng vì cho thêm một ít khoai môn vào bột, giúp phần nhân bánh có độ bùi và chắc hơn. Đây không phải kiểu Sóc Trăng truyền thống mà là một sự biến tấu kiểu Cần Thơ, vốn có lượng khách quen rất trung thành. Họ sẽ cho bạn một đĩa rau rất hào phóng mà không cần phải hỏi xin.
Quán Cơm Tấm Bánh Cống Hương Quê — Quận Thốt Nốt
Địa chỉ: 8 Nguyễn Trung Trực, Thốt Nốt
Giờ mở cửa: 6 giờ sáng – 12 giờ trưa
Giá: 10.000 VND/cái
Thốt Nốt cách trung tâm Cần Thơ khoảng 30 km về phía Bắc, nhưng nếu bạn đang trên đường đi chợ nổi vào sáng sớm, đây là điểm dừng chân lý tưởng. Bánh cống ở đây nhỏ hơn — khuôn hơi mỏng hơn — nhưng nhiệt độ chiên cao hơn, tạo nên lớp vỏ giòn rụm. Đây cũng là một trong số ít nơi phục vụ bánh cống cùng với "bún riêu", tạo nên một sự kết hợp ngon đến bất ngờ.
Tiệm Bánh Cống Lan Phương — Phường Xuân Khánh
Địa chỉ: 67 đường CMT8, Xuân Khánh, Ninh Kiều
Giờ mở cửa: 8 giờ sáng – 2 giờ chiều, đóng cửa thứ Hai
Giá: 15.000 – 18.000 VND/cái
Giá nhỉnh hơn một chút, chỉn chu hơn một chút. Lan Phương gói sẵn mỗi chiếc bánh vào lá cải xanh tươi và buộc bằng một cọng hành lá — một chi tiết trình bày có vẻ cầu kỳ cho đến khi bạn ăn và nhận ra phần rau xanh cân bằng hoàn hảo với độ béo của dầu mỡ. Nước chấm được đựng trong bát sứ nhỏ thay vì cốc nhựa thông thường, không ảnh hưởng đến hương vị nhưng cho thấy chủ quán rất chú tâm đến trải nghiệm khách hàng.
Ảnh: Vietnam Tri Duong Photographer trên Pexels
Hãy bỏ qua nơi này
Các hàng bánh cống dọc theo lối đi bộ bến Ninh Kiều, đặc biệt là đoạn giữa đường Hai Bà Trưng và Bạch Đằng, chủ yếu nhắm vào các đoàn khách du lịch ghé Cần Thơ trong chuyến đi nửa ngày từ Sài Gòn. Bánh ở đây được chiên sẵn và giữ ấm trong khay đậy kín, làm mất đi độ giòn của vỏ. Giá từ 20.000 – 25.000 VND/cái cho một sản phẩm kém chất lượng hơn. Người bán hàng rất thân thiện, nhưng đồ ăn ở đây không phải lý do để bạn cất công đến Cần Thơ.
Ảnh: RDNE Stock project trên Pexels
Lưu ý thực tế
Hầu hết các tiệm bánh cống chỉ bán vào buổi sáng, vì vậy hãy lên kế hoạch nếu đây là mục tiêu chính của bạn. Một phần ăn đầy đủ — sáu cái, rau thơm, nước chấm — có giá khoảng 70.000 – 100.000 VND tùy quán. Nếu bạn thuê xe máy ở Cần Thơ, các điểm ở Cái Răng và Bình Thủy rất dễ kết hợp thành một cung đường mà không cần phải quay ngược lại trung tâm thành phố.
